Chess Caddy / Οδηγοί / Ταμπλό νοκ-άουτ

Πώς τρέχετε ένα ταμπλό νοκ-άουτ στο σκάκι

Οι πράξεις, πού μπαίνουν τα ρεπό και πώς λύνεται μια ισοπαλία — τα δύο ερωτήματα κάθε διοργανωτή, που οι περισσότεροι οδηγοί προσπερνούν.

Τελευταία ενημέρωση: 25 Ιουλίου 2026 · Οι κανόνες επαληθεύτηκαν με βάση τα ισχύοντα κείμενα της FIDE και της US Chess στις 25 Ιουλίου 2026.

Το νοκ-άουτ — ο απευθείας αποκλεισμός — είναι το απλούστερο σύστημα τουρνουά που υπάρχει. Χάνεις μία φορά και βγαίνεις έξω. Βγάζει πρωταθλητή γρήγορα, οι θεατές το παρακολουθούν άνετα και δεν χρειάζεται αλγόριθμο κλήρωσης: μόλις κληρωθεί το ταμπλό, κάθε επόμενο ζευγάρι είναι ήδη καθορισμένο.

Δύο πράγματα το χαλάνε στην πράξη, και είναι ακριβώς τα δύο που οι περισσότεροι οδηγοί δεν αναφέρουν ποτέ. Ο αριθμός των παικτών σχεδόν ποτέ δεν είναι δύναμη του δύο, άρα χρειάζεστε ρεπό. Και το σκάκι βγάζει πολλές ισοπαλίες, ενώ ένα ταμπλό απαιτεί νικητή σε κάθε αγώνα. Αυτός ο οδηγός αφορά αυτά τα δύο προβλήματα.

Οι πράξεις ενός ταμπλό

Όλα προκύπτουν από μία απόφαση: το μέγεθος του ταμπλό, δηλαδή την επόμενη δύναμη του δύο που είναι ίση ή μεγαλύτερη από τις συμμετοχές σας. Από εκεί και πέρα:

• Ρεπό = bracketSize − N
• Γύροι = log₂(bracketSize)
• Σύνολο αγώνων = N − 1 — κάθε αγώνας αποκλείει έναν παίκτη και όλοι εκτός από τον πρωταθλητή πρέπει να αποκλειστούν
• Αγώνες πρώτου γύρου = (N − byes) ÷ 2
• Μέσος όρος αγώνων ανά παίκτη = 2(N − 1) ÷ N — πάντα λίγο κάτω από 2

Οι δύο τελευταίες στήλες είναι όλο το επιχείρημα γύρω από αυτό το σύστημα. Ένα νοκ-άουτ 24 παικτών είναι 23 αγώνες και ο μέσος συμμετέχων παίζει λιγότερες από δύο παρτίδες· ένα ελβετικό πέντε γύρων με τους ίδιους 24 παίκτες είναι 60 παρτίδες και όλοι παίζουν πέντε. Προσέξτε επίσης πόσο άβολος αριθμός είναι το 20: 12 ρεπό και τέσσερις αγώνες πρώτου γύρου. Όταν οι συμμετοχές σας είναι λίγο πάνω από μια δύναμη του δύο, το μεγαλύτερο μέρος του ταμπλό ξεκινά από τον δεύτερο γύρο.

Τα ρεπό μόνο στον πρώτο γύρο

Κανείς δεν το γράφει, και όμως αίρει το μεγαλύτερο μέρος της σύγχυσης γύρω από τα ταμπλό.

Το ρεπό σε ένα νοκ-άουτ είναι επομένως εντελώς άλλο ζώο από το ρεπό στο ελβετικό: δεν αξίζει βαθμό, δεν το ζητά ο παίκτης και δεν επαναλαμβάνεται. Είναι ελεύθερη διέλευση στον δεύτερο γύρο, που δίνεται μία φορά, για να γεμίσουν κενές θέσεις. Αν το λογισμικό σας προσφέρει ρεπό στον τρίτο γύρο, το ταμπλό στήθηκε λάθος.

Τοποθέτηση και πού μπαίνουν τα ρεπό

Ένα τυπικό ταμπλό στήνεται έτσι ώστε ο 1ος και ο 2ος τοποθετημένος να μπορούν να συναντηθούν μόνο στον τελικό. Ο μηχανισμός: οι δύο αριθμοί τοποθέτησης σε κάθε ζευγάρι του πρώτου γύρου αθροίζουν σε bracketSize + 1, με τα ζευγάρια σε σταθερή σειρά. Για ταμπλό των 16, από πάνω προς τα κάτω:

Κάθε ζευγάρι αθροίζει σε 17, ο 1ος και ο 2ος βρίσκονται σε αντίθετους ημιχώρους, και ο 3ος και ο 4ος παίρνουν τα άλλα δύο τεταρτημόρια. Τα ρεπό πηγαίνουν έπειτα στους τοποθετημένους 1 έως B στις κανονικές τους θέσεις, πράγμα που τα διασκορπίζει αυτόματα. Με 12 παίκτες εδώ, οι θέσεις 13 έως 16 δεν υπάρχουν, οπότε τα ρεπό παίρνουν οι 1, 4, 3 και 2 — ένα ανά τεταρτημόριο — και οι πραγματικοί αγώνες είναι 8 v 9, 5 v 12, 6 v 11 και 7 v 10.

Το αν θα υπάρξει τοποθέτηση καθόλου είναι χωριστό ερώτημα. Μια πλήρως τοποθετημένη κλήρωση προστατεύει τα φαβορί, που ταιριάζει σε πρωτάθλημα· μια τυχαία κλήρωση βγάζει καλύτερες ιστορίες, που ταιριάζει σε βραδιά μπλιτς. Η μέση λύση είναι συνήθως η καλύτερη: τοποθετήστε τους δύο έως τέσσερις κορυφαίους σε χωριστά τεταρτημόρια και κληρώστε τυχαία τους υπόλοιπους. Το Chess Caddy χρησιμοποιεί τυχαία κλήρωση με τα ρεπό μοιρασμένα ομοιόμορφα — τυχαία ζευγάρια, αλλά ποτέ δύο ρεπό στοιβαγμένα μαζί.

Τι κάνετε όταν ο αγώνας είναι ισόπαλος

Ένα νοκ-άουτ χρειάζεται έναν παίκτη να προκριθεί, και το σκάκι βγάζει σημαντικό ποσοστό ισοπαλιών σε κάθε επίπεδο. Άρα πρέπει να αποφασίσετε εκ των προτέρων πώς λύνεται μια ισόπαλη παρτίδα. Οι επιλογές, με την καλύτερη πρώτη.

1. Φθίνουσα κλίμακα τάι-μπρέικ. Ο χρυσός κανόνας, και ό,τι χρησιμοποιούν τα κορυφαία νοκ-άουτ. Η ακολουθία του Παγκοσμίου Κυπέλλου FIDE 2025 πάει έτσι: δύο παρτίδες ραπίντ στα 15 λεπτά + 10 δευτερόλεπτα· αν παραμείνει ισορροπία, δύο ραπίντ στα 10 + 10· μετά δύο μπλιτς στα 5 + 3· μετά δύο μπλιτς στα 3 + 2· και τέλος ένα μοναδικό Αρμαγεδδών όπου ο Λευκός παίρνει 4 λεπτά + 2 δευτερόλεπτα προσαύξηση, ο χρόνος του Μαύρου καθορίζεται με προσφορά και — η κρίσιμη ρήτρα — «σε περίπτωση ισοπαλίας, ο Μαύρος κερδίζει τον αγώνα.» Όλο και πιο γρήγορες παρτίδες, που καταλήγουν σε μία που δεν μπορεί να λήξει ισόπαλη. Ενδελεχές, και πολύ μεγάλο για μια βραδιά συλλόγου.

2. Σκέτο Αρμαγεδδών. Παρακάμπτετε την κλίμακα και πάτε κατευθείαν στην κρίσιμη παρτίδα. Ο Λευκός έχει περισσότερο χρόνο, ο Μαύρος έχει το πλεονέκτημα της ισοπαλίας: η ισοπαλία μετρά ως νίκη του Μαύρου. Συνηθισμένες ρυθμίσεις είναι 5 λεπτά έναντι 4 σε μπλιτς, ή 10 έναντι 8 σε ραπίντ. Τα χρώματα βγαίνουν με κλήρο ή με προσφορά — όποιος δεχτεί λιγότερο χρόνο παίρνει τα μαύρα. Μία παρτίδα, ένα αποτέλεσμα, δέκα λεπτά.

3. Δύο παρτίδες μπλιτς και μετά Αρμαγεδδών. Η ρεαλιστική απάντηση για σύλλογο. Παίξτε δύο παρτίδες μπλιτς στα 5 + 3 με αντεστραμμένα χρώματα· αν το μίνι ματς είναι ισόπαλο, ένα Αρμαγεδδών το κρίνει. Χωράει σε περίπου είκοσι λεπτά την ίδια βραδιά, κρατά το πραγματικό σκάκι ως πρώτο κριτήριο και καταφεύγει στο πλεονέκτημα ισοπαλίας μόνο αν χρειαστεί. Αν υιοθετήσετε μία πολιτική από αυτόν τον οδηγό, υιοθετήστε αυτήν.

4. Προκρίνεται ο υψηλότερα τοποθετημένος στην ισοπαλία. Θεμιτό, αλλά μόνο αν ανακοινωθεί πριν από τον πρώτο γύρο. Δεν κοστίζει χρόνο, γι’ αυτό και το προτιμούν οι μικρές διοργανώσεις. Το τίμιο μειονέκτημα είναι ότι στρεβλώνει την παρτίδα: ο χαμηλότερα τοποθετημένος πρέπει να νικήσει, δεν μπορεί να δεχτεί μια καλή ισόπαλη θέση και σπρώχνεται σε αντικειμενικά κακό παιχνίδι, ενώ ο υψηλότερα τοποθετημένος ανταμείβεται για ένα ήσυχο. Χρησιμοποιήστε το μόνο όταν το πρόγραμμα δεν έχει καθόλου περιθώριο, και πείτε το στις δηλώσεις συμμετοχής.

5. Στρίψιμο νομίσματος. Αναφέρεται μόνο για να απορριφθεί. Καμία αναγνωρισμένη σκακιστική διοργάνωση δεν κρίνει έτσι ένα νοκ-άουτ, και οι παίκτες δεν δέχονται αποκλεισμό στην τύχη. Αν δεν έχετε χρόνο για τάι-μπρέικ, χρησιμοποιήστε την επιλογή 4 — τουλάχιστον το κριτήριο είναι σκακιστικό αποτέλεσμα.

Ό,τι κι αν διαλέξετε, γράψτε το στην προκήρυξη πριν από τον πρώτο γύρο. Σημειώστε επίσης ότι τα συνηθισμένα κριτήρια του ελβετικού — Buchholz, Sonneborn-Berger, αθροιστικό — δεν βοηθούν εδώ: κατατάσσουν παίκτες πάνω σε μια σειρά διαφορετικών αντιπάλων και δεν μπορούν να ξεχωρίσουν δύο παίκτες που μόλις έφεραν ισοπαλία μεταξύ τους.

Παράδειγμα: Παγκόσμιο Κύπελλο FIDE 2025

Το Παγκόσμιο Κύπελλο 2025 στη Γκόα είναι το καθαρότερο μεγάλο παράδειγμα, και κάθε τύπος παραπάνω αναπαράγει ακριβώς τους αριθμούς του.

Ο κανόνας ζευγαρώματος του πρώτου γύρου είναι «πάνω μισό εναντίον κάτω μισού αντεστραμμένου»: με τους τοποθετημένους 1–50 να κάθονται έξω, οι υπόλοιποι 156 ζευγαρώνουν P51 v P206, P52 v P205 και ούτω καθεξής — η ίδια ιδέα του σταθερού αθροίσματος με τον πίνακα των 16 παικτών παραπάνω.

Κάθε γύρος είναι ματς δύο παρτίδων, με την παραπάνω κλίμακα τάι-μπρέικ αν μείνει ισόπαλο. Και, ασυνήθιστα για νοκ-άουτ, υπάρχει μικρός τελικός, επειδή οι τρεις πρώτοι προκρίνονται στο τουρνουά Υποψηφίων — το χάλκινο μετάλλιο αξίζει κάτι συγκεκριμένο.

Ένας αγώνας ή ματς;

Τα κορυφαία νοκ-άουτ σχεδόν ποτέ δεν κρίνουν έναν γύρο σε μία παρτίδα. Το Παγκόσμιο Κύπελλο παίζει δύο παρτίδες ανά γύρο· η νοκ-άουτ φάση του Παγκοσμίου Μπλιτς παίζει ματς τεσσάρων παρτίδων· το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα παίζει 14. Ο λόγος είναι δύο δεδομένα του σκακιού: οι ισοπαλίες είναι συχνές, και ο Λευκός έχει μετρήσιμο πλεονέκτημα. Ένα ματς δύο παρτίδων με αντεστραμμένα χρώματα εξουδετερώνει αυτό το πλεονέκτημα χρώματος· μία παρτίδα το χαρίζει σε όποιον κερδίσει τον κλήρο.

Ο συμβιβασμός για έναν σύλλογο είναι όμως σκληρός: ένα νοκ-άουτ 16 παικτών με ματς δύο παρτίδων είναι οκτώ αγωνιστικές συνεδρίες πριν καν μετρήσετε τάι-μπρέικ.

Υπάρχει μια υποχρησιμοποιημένη μέση λύση: παίξτε μία παρτίδα και δώστε στον υψηλότερα τοποθετημένο τα μαύρα. Το πλεονέκτημα της τοποθέτησης και το πλεονέκτημα του χρώματος εν μέρει αλληλοαναιρούνται, και η διοργάνωση τρέχει ακόμη με μία παρτίδα ανά ζευγάρι. Ένα κομψό εξισωτικό μέτρο που σχεδόν κανείς δεν χρησιμοποιεί.

Ο μικρός τελικός

Ένα νοκ-άουτ σάς δίνει ξεκάθαρο πρώτο και δεύτερο, και δύο ηττημένους ημιτελικούς που τυπικά είναι ισόπαλοι. Αν η τρίτη θέση συνοδεύεται από έπαθλο, κύπελλο, θέση πρόκρισης ή σκακιέρα σε ομάδα, τρέξτε τον μικρό τελικό — κοστίζει ακριβώς έναν επιπλέον αγώνα. Αν όχι, παραλείψτε τον: δύο παίκτες που μόλις αποκλείστηκαν σπάνια θέλουν παρτίδα παρηγοριάς.

Πιο ήπιες εναλλακτικές

Αν η ένσταση είναι ότι ο κόσμος φεύγει πολύ νωρίς για το σπίτι — και συνήθως αυτή είναι — τρεις δομές το διορθώνουν.

• Διπλός αποκλεισμός. Βγαίνετε έξω μετά από δύο ήττες, όχι μία· οι ηττημένοι πέφτουν σε δεύτερο ταμπλό και μπορούν να αντεπιτεθούν. Κοστίζει περίπου 2N − 2 αγώνες αντί για N − 1 και εγγυάται σε όλους τουλάχιστον δύο παρτίδες — με τίμημα ένα ταμπλό που εξηγείται και εμφανίζεται πιο δύσκολα.
• Ταμπλό παρηγοριάς. Οι ηττημένοι του πρώτου γύρου παίρνουν το δικό τους μικρό νοκ-άουτ για δευτερεύον έπαθλο. Φθηνό, δημοφιλές, και κρατά την αίθουσα γεμάτη.
• Ελβετικός προκριματικός και μετά νοκ-άουτ. Παίξτε ελβετικό για να ταξινομηθεί το πεδίο, και μετά πάρτε τους πρώτους σε ταμπλό για το φινάλε. Η FIDE χρησιμοποιεί αυτό το σχήμα στο Παγκόσμιο Μπλιτς, όπου μια ελβετική προκριματική φάση τροφοδοτεί μια τελική νοκ-άουτ φάση. Για σύλλογο, τρέξτε ελβετικό τεσσάρων ή πέντε γύρων και μετά ημιτελικούς των τεσσάρων πρώτων και τελικό: όλοι παίρνουν πλήρη διοργάνωση, και το φινάλε είναι ταμπλό.

Τα τίμια επιχειρήματα κατά του νοκ-άουτ

Για ένα γενικό τουρνουά συλλόγου το νοκ-άουτ είναι συνήθως λάθος επιλογή, και οι πράξεις λένε γιατί. Όλη η διοργάνωση περιέχει μόνο N − 1 παρτίδες, ο μέσος συμμετέχων παίζει λιγότερες από δύο, και σε γεμάτο ταμπλό οι μισοί βγαίνουν έξω μετά από μία παρτίδα. Ένα ελβετικό πέντε γύρων με την ίδια λίστα συμμετοχών δίνει σε όλους πέντε παρτίδες με το ίδιο παράβολο.

Έχει επίσης μεγάλη διακύμανση. Από τους τέσσερις παγκόσμιους πρωταθλητές που ανέδειξαν τα νοκ-άουτ παγκόσμια πρωταθλήματα της FIDE, μόνο ένας μπήκε ως πρώτος τοποθετημένος — χαρακτηριστικό αν θέλετε εκπλήξεις, ελάττωμα αν προσπαθείτε να βρείτε τον ισχυρότερο παίκτη σας.

Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου το ταμπλό είναι το σωστό:

• Παράλληλες διοργανώσεις μπλιτς και ραπίντ, όπου η πρώιμη ήττα δεν είναι τραγωδία
• Τελική φάση μετά από ελβετικό ή φάση ομίλων
• Πεδία οκτώ ή λιγότερων παικτών, όπου όλο το πράγμα τελειώνει σε τρεις γύρους
• Διοργανώσεις με θεατές ή ζωντανή μετάδοση, όπου το ταμπλό είναι το μόνο σύστημα που παρακολουθεί ένα κοινό
• Bughouse και άλλα ομαδικά συστήματα, όπου η πλάκα είναι στο δράμα
• Φινάλε πρωταθλήματος συλλόγου ανάμεσα σε προκριθέντες που κέρδισαν τη θέση τους

Διαλέγετε ανάμεσα σε συστήματα για μια τακτική βραδιά συλλόγου; Ο οδηγός για τους γύρους και ο οδηγός για το ρομπέν καλύπτουν τις εναλλακτικές.

Ταμπλό στο Chess Caddy

Το Chess Caddy τρέχει νοκ-άουτ απευθείας αποκλεισμού δίπλα σε ελβετικό, ρομπέν και Bughouse. Δωρεάν, χωρίς λογαριασμό, και δουλεύει εκτός σύνδεσης μετά την πρώτη φόρτωση — όλα βρίσκονται στην αποθήκευση του φυλλομετρητή σας, με αυτόματο αντίγραφο ασφαλείας, αναίρεση και εξαγωγή/εισαγωγή JSON. Τα φύλλα κλήρωσης και η κατάταξη εκτυπώνονται.

Δύο περιορισμοί αξίζει να ληφθούν υπόψη. Η κλήρωση του νοκ-άουτ είναι τυχαία με τα ρεπό μοιρασμένα ομοιόμορφα, και η χειροκίνητη παρέμβαση στην κλήρωση υπάρχει μόνο για το ελβετικό, οπότε δεν μπορείτε να αναδιατάξετε ταμπλό με το χέρι. Και τα ενσωματωμένα κριτήρια άρσης ισοβαθμίας (Buchholz, Sonneborn-Berger, αθροιστικό) ισχύουν για κατατάξεις ελβετικού και ρομπέν, όχι για την πρόκριση στο ταμπλό — μια ισόπαλη παρτίδα νοκ-άουτ πρέπει να λυθεί με όποια μέθοδο ανακοινώσατε και μετά να καταχωριστεί ως νίκη. Περισσότερα στις Συχνές ερωτήσεις.

Συχνές ερωτήσεις