Chess Caddy / راهنماها / تعداد دورها

مسابقه شطرنج چند دور باید داشته باشد؟

تعداد دورها را متناسب با تعداد بازیکنان و کنترل زمان خود حساب کنید — و دلیلش را ببینید، تا وقتی کسی پرسید بتوانید از عدد دفاع کنید.

آخرین به‌روزرسانی: 25 ژوئیه 2026 · قوانین در 25 ژوئیه 2026 با متن‌های جاری فیده (FIDE) و US Chess مطابقت داده شد.

«چند دور؟» نخستین پرسشی است که هر برگزارکننده تازه‌کار می‌پرسد، و بیشتر صفحه‌ها فقط با یک جدول به آن پاسخ می‌دهند و بس. خود عدد ساده است: لگاریتم در پایه 2 تعداد بازیکنانتان را بگیرید و به بالا گرد کنید. آنچه هیچ‌کس توضیح نمی‌دهد این است که چرا، چقدر کمتر از تصور همگانی تضمین می‌کند، و اینکه معمولاً ساعت است که به‌جای شما تصمیم می‌گیرد.

ماشین‌حساب هر دو نیمه محاسبه را انجام می‌دهد — ریاضیات جفت‌بندی و برنامه زمانی — و هر کاری که می‌کند در ادامه توضیح داده شده است.

ماشین‌حساب دورها

بقیه این راهنما همان محاسباتی است که پشت این اعداد ایستاده است.

قاعده 27 US Chess در واقع چه می‌گوید

برای تعداد دورها یک منبع دست‌اول وجود دارد که ارزش دارد کامل نقل شود، چون تقریباً هیچ راهنمایی این کار را نمی‌کند. قاعده 27 از US Chess، سیستم سوئیسی:

جمله دوم را با دقت بخوانید: بیان آن دقیقاً برعکس شیوه‌ای است که همه از آن استفاده می‌کنند. قاعده با داشتن تعداد دورها، سقف تعداد بازیکنان را تعیین می‌کند — R دور برای حداکثر 2^R بازیکن امن است، پس پنج دور 32 نفر، شش دور 64 نفر و هفت دور 128 نفر را پوشش می‌دهد. آن را وارونه کنید تا به شکل آشنا برسید: تعداد دورها = log₂(تعداد بازیکنان)، گرد شده به بالا.

یک نکته درباره انتساب: این یک قاعده US Chess است. FIDE هیچ راهنمایی درباره تعداد دورها در برابر تعداد بازیکنان منتشر نکرده است — فصل سوئیسی آن مکانیک جفت‌بندی را پوشش می‌دهد، نه طراحی رویداد. صفحه‌هایی که جدول دورها را به FIDE نسبت می‌دهند دارند حدس می‌زنند.

چرا پاسخ log₂ تعداد بازیکنان است

استدلال کوتاه است، و وقتی یک بار آن را ببینید دیگر هرگز به جدول نیاز نخواهید داشت.

از ویژگی تعریف‌کننده سیستم سوئیسی شروع کنید: بازیکنانی که امتیاز یکسان دارند با یکدیگر جفت می‌شوند. پس هر کسی که هنوز امتیاز کامل دارد درون همان گروه جفت می‌شود. هر بازی در آنجا یک برنده و یک بازنده دارد، پس هر بازی دست‌کم یک بازیکن را از گروه بیرون می‌برد — و تساوی هر دو را بیرون می‌برد، چون دیگر هیچ‌کدام امتیاز کامل ندارند.

این یک سقف قطعی به دست می‌دهد. اگر B بازیکن با امتیاز کامل وارد یک دور شوند، حداکثر ⌈B/2⌉ نفرشان با امتیاز کامل از آن بیرون می‌آیند. گروه در هر دور دست‌کم نصف می‌شود. با N بازیکن شروع کنید که همه‌شان پیش از دور یک به‌طور بدیهی امتیاز کامل دارند، و پس از r دور حداکثر N/2^r نفر می‌توانند هنوز بدون باخت و بدون تساوی مانده باشند.

حالا این عبارت را برابر یک بگذارید — همان نتیجه‌ای که قاعده 27 می‌خواهد — و حل کنید: N/2^r ≤ 1، پس 2^r ≥ N، پس r ≥ log₂(N). تمام ماجرا همین است.

این عدد، نه از سر تصادف، همان تعداد دوری است که یک جدول حذفی برای همان تعداد بازیکن لازم دارد. جدول حذفی با بیرون انداختن بازندگان تعداد را نصف می‌کند؛ سیستم سوئیسی گروه صدرنشین را با پایین آوردن آنها نصف می‌کند. حساب‌وکتابش یکی است — اما در جدول حذفی نیمی از شرکت‌کنندگان پس از یک بازی به خانه می‌روند.

آنچه log₂ تضمین نمی‌کند

این نکته از هر صفحه ماشین‌حسابی حذف می‌شود، و همان است که تعیین می‌کند رویداد شما واقعاً چطور تمام شود. log₂(N) دور تضمین می‌کند که حداکثر یک امتیاز کامل وجود داشته باشد. یک برنده قطعی را تضمین نمی‌کند. هیچ چیز مانع نمی‌شود دو بازیکن با 4½/5 تمام کنند و هیچ‌کس 5 نداشته باشد — آن دو در دور سه با هم مساوی کرده‌اند و بقیه را برده‌اند. هیچ تعدادی از دورها جلوی این را نمی‌گیرد، و US Chess هم همین را می‌گوید: این قاعده «با این حال نمی‌تواند یک برنده قطعی را تضمین کند.»

پس تای‌بریک‌ها در سطح باشگاهی خیلی بیشتر از سطح نخبگان اهمیت دارند. تساوی نتیجه عادی یک سوئیسی کوتاه است، نه یک شکست. ترتیب تای‌بریک خود را پیش از دور یک تعیین و اعلام کنید — راهنمای بوخهولتز رفتار رایج‌ترین‌ها را توضیح می‌دهد. راه دیگر افزودن یک دور است، همان کاری که تنظیم «یک برنده قطعی» در ماشین‌حساب انجام می‌دهد. این کار تساوی‌ها را کم می‌کند؛ نمی‌تواند آنها را از میان بردارد.

تعداد دورها بر پایه تعداد بازیکنان، تا 200 نفر

بیشتر جدول‌های منتشرشده در 64 بازیکن متوقف می‌شوند، که برای یک اوپن واقعی هیچ کمکی نمی‌کند. «حداقل» برابر ⌈log₂N⌉ است؛ «توصیه‌شده» آن را به نزدیک‌ترین عدد فرد بالاتر که تعداد بازیکنان تحمل می‌کند می‌رساند، به دلایل مربوط به رنگ که در ادامه می‌آید.

توجه کنید این ستون چقدر کم‌شیب است: دو برابر شدن فهرست ثبت‌نام دقیقاً یک دور هزینه دارد. هر تعدادی از 17 تا 32 بازیکن پنج دور می‌خواهد، و 33 تا 128 نفر شش یا هفت دور — و به همین دلیل است که پنج دور پیش‌فرض باشگاهی است و اوپن‌های آخر هفته حول شش و هفت جمع می‌شوند.

دورهای کمتر از حد لازم

20 بازیکن در چهار دور را در نظر بگیرید — شکلی رایج، چون چهار دور به‌خوبی در دو عصر جا می‌شود. کران می‌گوید حداکثر 20/2⁴ = 20/16 = 1.25 بازیکن می‌توانند هنوز امتیاز کامل داشته باشند. این عدد بالای یک است، پس قالب دیگر کار خودش را انجام نمی‌دهد: دو بازیکن که 4–0 تمام کنند اتفاقی نادر نیست، بلکه حساب‌وکتاب آن را مجاز می‌داند، و رخ می‌دهد.

نتیجه یک مقام اول مشترک است که با محاسبات تای‌بریکی حل می‌شود که بیشتر حاضران در سالن آن را نمی‌فهمند. هر دو صدرنشین هر کسی را که جلویشان گذاشته‌اید برده‌اند و هیچ‌کدام با دیگری بازی نکرده، پس کسی سالن را با این حس ترک می‌کند که عنوان قهرمانی را یک صفحه‌گسترده تعیین کرده است. یک دور پنجم کران را به 20/32 = 0.625 می‌رساند و آن دو نفر را با هم جفت می‌کرد — تفاوت میان اینکه رویداد خودش تصمیم بگیرد یا شما بعداً برایش تصمیم بگیرید.

دورهای بیشتر از حد لازم

خرابی در آن سر طیف ظریف‌تر است. قاعده‌ای که هرگز نمی‌توانید بشکنید این است که دو بازیکن نباید دو بار با هم روبه‌رو شوند. هرچه تعداد دورها نسبت به تعداد بازیکنان بالا برود، صدرنشین‌ها پیش‌تر با هم بازی کرده‌اند، پس موتور برای یافتن حریفی مجاز دستش را پایین‌تر دراز می‌کند. کیفیت جفت‌بندی افت می‌کند: صدرنشین‌ها با بازیکنانی به‌مراتب پایین‌تر از خود جفت می‌شوند، توازن رنگ‌ها به هم می‌ریزد، و سرانجام تکرار یک رویارویی اجتناب‌ناپذیر می‌شود.

پس بازه مفید از ⌈log₂N⌉ تا حدود N/2 امتداد دارد: 4 تا 8 دور برای 16 بازیکن، 7 تا 50 برای 100 نفر — که بیانی دیگر از این است که با تعداد بازیکنان آبرومند، ساعت تنها محدودیت واقعی شماست.

تعداد فرد دورها را ترجیح دهید

اگر میان چهار دور و پنج دور حق انتخاب دارید، پنج دور برگزار کنید. US Chess اشاره می‌کند که رویدادهایی با تعداد زوج دور بزرگ‌ترین نابرابری‌های رنگ را تولید می‌کنند و سخت‌ترین جفت‌بندی را دارند. با تعداد فرد، همه می‌توانند با یک رنگ اختلاف تمام کنند که اشکالی ندارد؛ رویداد با دور زوج بازیکنان را به‌سمت اختلاف ±2 می‌راند که قواعد جفت‌بندی باید بعداً دورش بچرخند.

برگزاری پنج دور به‌جای چهار دور معمولاً ارزان‌ترین بهبود یگانه‌ای است که می‌توانید در یک رویداد باشگاهی ایجاد کنید. برای بقیه تصمیم‌های راه‌اندازی، راهنمای کامل سوئیسی را ببینید.

حساب‌وکتاب ساعت

معمولاً همین است که تعداد دورهای شما را تعیین می‌کند. برآورد استاندارد یک بازی 60 حرکتی را فرض می‌گیرد، که محاسبه را آسان می‌کند:

• دقیقه برای هر بازیکن = دقیقه پایه + افزایش زمان یا تأخیر برحسب ثانیه. G/30 با تأخیر 5 ثانیه‌ای برای هر بازیکن 35 دقیقه در نظر می‌گیرد.
• بدترین حالت بازی = دو برابر آن، چون هر دو ساعت می‌توانند تا ته پایین بروند. 70 دقیقه.
• دور برنامه‌ریزی‌شده = بدترین حالت + زمان تعویض. پانزده دقیقه فاصله بین دورها واقع‌بینانه است، وقتی برگه‌های نتیجه را جمع کرده‌اید، آنها را وارسی کرده‌اید و جفت‌بندی بعدی را اعلام کرده‌اید.

پنج دور، با چهار تعویض 15 دقیقه‌ای در فاصله آنها:

بیشتر بازی‌ها خیلی پیش از بدترین حالت تمام می‌شوند. با این حال نمی‌توانید بر مبنای میانگین برنامه بچینید، چون آخرین میزی که تمام می‌شود شروع دور بعد را تعیین می‌کند. اگر دورها را با بازی معمول زمان‌بندی کنید، تأخیرها روی هم انباشته می‌شوند و به دور آخر می‌رسند، درست وقتی همه خسته‌اند و سالن سالنش را پس می‌خواهد.

کنترل‌های مبتنی بر تأخیر برنامه‌ریزی را هم آسان‌تر می‌کنند: افزایش زمان به بازیکن اجازه می‌دهد زمان ذخیره کند و بازی را بسیار فراتر از طول اسمی‌اش بکشاند، در حالی که تأخیر هرگز به ساعت زمان اضافه نمی‌کند.

رده‌های ریتینگ: US Chess و FIDE

کنترل زمان شما همچنین تعیین می‌کند رویداد چگونه می‌تواند ریتینگ بگیرد، و هر دو فدراسیون آن را از روی یک مجموع یکسان دسته‌بندی می‌کنند: دقیقه پایه + افزایش زمان یا تأخیر برحسب ثانیه.

همین رده ریتینگ دوگانه است که G/30 d5 را در ایالات متحده این‌قدر محبوب کرده است: با مجموع 35، سریع‌ترین کنترلی است که هنوز ریتینگ Regular می‌گیرد، پس یک رویداد کامل در یک روز جا می‌شود و به حساب می‌آید. چند صفحه که بسیار از روی هم رونویسی شده‌اند بازه‌های متفاوتی می‌دهند؛ آنها دارند یک صفحه بایگانی‌شده و منسوخ US Chess را بازتولید می‌کنند.

FIDE مرزهایش را با همان واحدها اما در نقاطی متفاوت می‌کشد: Blitz یعنی 10 دقیقه یا کمتر، Rapid یعنی بیش از 10 و کمتر از 60، و کلاسیک صرفاً هر چیزی بالاتر از آن است. حداقل سرعت بازی FIDE برای ریتینگ کلاسیک هم یک عدد ثابت 120 دقیقه‌ای نیست — یک نردبان سه‌پله‌ای بر پایه اینکه چه کسی بازی می‌کند است: 120 دقیقه در جایی که بازیکنی با ریتینگ 2400 یا بالاتر درگیر باشد، 90 دقیقه در جایی که بازیکنی با ریتینگ 1800 یا بالاتر درگیر باشد، و 60 دقیقه در جایی که هر دو بازیکن زیر 1800 باشند.

جا دادن دورها در تقویم شما

چهار شکل تقریباً همه رویدادهای باشگاهی را پوشش می‌دهند. نخست شکل را انتخاب کنید، بعد بگذارید همان کنترل زمان شما را انتخاب کند.

قهرمانی هفتگی باشگاه بیش از همه به یک کنترل زمان طولانی پاداش می‌دهد، چون فقط یک بازی باید در یک عصر جا شود. همچنین جایی است که انصراف‌ها بیشترین آسیب را می‌زنند: تاریخ دورها را همراه با فرم ثبت‌نام اعلام کنید و انتظار چند بای نیم‌امتیازی را داشته باشید.

اگر ماشین‌حساب می‌گوید رویداد جا نمی‌شود، دو راه‌حل صادقانه این است که یک دور کم کنید یا کنترل زمان را کوتاه‌تر کنید. دیر شروع کردن و امیدوار بودن گزینه سوم نیست.

وقتی پاسخ اصلاً سیستم سوئیسی نیست

گاهی تعداد دور درست همان است که قالبی دیگر رایگان در اختیارتان می‌گذارد.

• شش بازیکن یا کمتر: مسابقه دوره‌ای برگزار کنید. پنج دور، همه با همه بازی می‌کنند، نه الگوریتم جفت‌بندی‌ای برای توضیح دادن و نه بحثی درباره سختی برنامه حریفان.
• هفت تا ده نفر: اگر تقویم اجازه دهد، مسابقه دوره‌ای — شش تا نه دور تعداد زیادی عصر است، اما نتیجه غیرقابل‌بحث است. بالاتر از حدود دوازده نفر، بازیکنان شروع به انصراف می‌کنند.
• تعداد دورها نزدیک به تعداد بازیکنان: شما دارید مسابقه دوره‌ای را از راه سخت برگزار می‌کنید. همان را برگزار کنید، از روی یک جدول برگر.
• یک رویداد کوتاه و مناسب تماشاگر: جدول حذفی در ⌈log₂N⌉ دور و تنها با N−1 بازی تمام می‌شود — اما شرکت‌کننده متوسط به‌زحمت دو تا از آنها را بازی می‌کند و نیمی از بازیکنان پس از یک بازی حذف می‌شوند.

برای هر چیزی در این میانه، سیستم سوئیسی ابزار درست است و تعداد دورها همان عددی است که بالای ماشین‌حساب می‌آید.

پرسش‌های متداول